نرم افزار جیره نویسی NRC گاو

نرم افزار جیره نویسی NRC گاو نرم افزار جیره نویسی NRC گاو

گام اول: خوراک شناسی:

گام اول در خصوص کار با نرم افزار های جیره نویسی از جمله NRC، آشنایی با انواع خوراک دام است. جداول احتیاجات خوراک دام ها که توسط موسسات بین المللی تدوین شده اند میتواند در این خصوص بسیار کمک کننده باشد. همچنین آگاهی از دستگاه گوارش گاوی که میخواهیم برای آن جیره بنویسیم بسیار لازم ومفید خواهد بود .که غذایی که توسط گاو خورده میشود در گوارش چه مسیری خواهد داشت.

اینگونه میتوان با نوشتن یک جیره مناسب عملکرد حیوان را بالا برد . هدف تمامی فرمولاسیون جیره ها ، تغذیه مناسب حیوان است ، عملکرد حیوان از هر دکترای دامپزشک یا مهندس دامپروری در فارم، بهتر میتواند خوب بودن یا نبودن جیره را هویدا کند.

جیره خوب لزوما به گران بودن آن نیست . جیره ایی خوب است که بتواند حداقل احتیاجات حیوان را با توجه به نژاد، منطقه آب و هوایی تامین کرده و سودی عاید دامپرور کند .

علم تغذیه دام:

آگاهی از دستگاه گوارش دام و شناسایی خوراکهایی که در منطقه شما وجود دارد (زیرا ارزانتر است و کرایه حمل ندارد) و اشراف کامل بر خوراکهایی که تامین کننده انرژی ، پروتئین ، مواد معدنی ، ویتامین و فیبر جیره هستند و البته تجربه افراد در استفاده بهینه از خوراک و ضایعات و بقایای کشاورزی بسیار کمک کننده میباشد.

کلیه این موارد برای جیره دام سبک و سنگین صدق میکند.نرم افزار جیره نویسی NRC گاو

بز از نظر تغذیه با غذاهایی با فیبر بالا خودش را آداپته کرده است. میکروارگانیسمهایی که داخل شکمبه نشخوارکنندگان وجود دارد ، خودشان را با غذاهای علوفه ایی تطبیق داده اند. بنابراین در جیره نویسی برای نشخوارکنندگان یا دام سبک ،در حقیقت باید بجای دام ، باکتری ها یا میکروارگانیسمهای داخل دستگاه گوارش  را تغذیه نماییم.

عمده مواد معدنی که در تغذیه نشخوارکنندگان در جیره نویسی بایستی ملاحظه شود شامل :

آهن،روی ،مس ،سلنیوم است که بایستی در اختیار دام قرار بگیرد زیرا بدن دام قادر به ساخت آنها نیست. در نشخوارکنندگان ، کلیه مواد خوراکی اعم از کربوهیدرات ، پروتئین و چربی ها در دستگاه گوارش ، به تولید اسیدهای چرب فرار منتهی میشوند. شامل اسید استیک ، اسید بوتیریک، اسید پروپیونیک و بتا هیدروکسی بوتیریک اسید.

به بیان دیگر فرمان تغذیه نشخوارکننده ها روی این 4 تا اسید است که از تجزیه مواد خوراکی خورده شده ، توسط میکروارگانیسمهای شکمبه بدست می آید.

در تک معده ایی ها نظیر گربه، چون طول دستگاه گوارشش بسیار کوتاهتر از نشخوارکنندگان است ، هضم آنزیمی مطرح میشود. بنابراین در جیره نویسی برای تک معده ایی ها نظیر طیور و ماکیان و حیوانات خانگی نظیر سگ و گربه و همستر و رت و غیره ، بایستی نیم نگاهی به کاربرد آنزیمهای گوارشی در خوراک جهت کمک کردن به هضم و حتی جذب مواد خوراکی داشت.

در تک معده ایی ها، پروتئین به واحد های سازنده اش یعنی اسیدهای آمینه و کربوهیدراتها به قندها و چربی ها به اسیدهای چرب تبدیل میشوند . اهداف حاصل از پرورش حیوانات اهلی در درجه ایجاد منبع درآمد و تامین سود اقتصادی است.

افزایش تولیدات حیوانات اهلی با هزینه های کمتر از 3 راه قابل دستیابی است:
  1. اصلاح نژاد
  2. اصلاح جیره غذایی
  3. بهبود و اصلاح وضعیت مدیریتی و شرایط نگهداری حیوانات

در برخی از نظارتهای میدانی دیده شده است دامداران عزیز ، گاها دامی را که سن بالایی هم دارد و صرفا چون دوستش دارد و از بچگی او را بزرگ کرده است، میخواهد در گله داشته باشد ! که این امر اقتصادی نیست زیرا این نوع دامها اگرچه هزینه بر هستند ولی سودی برای دامدار نخواهند داشت. و نگهداری آنها در گله برای دامدار ضررآور است.

کارشناسان عزیز بایستی در مورد اصلاح جیره غذایی توجه داشته باشند که نبایستی برای دامدار به اصطلاح در این مورد خرج تراشی کرد. اول بایستی با امکانات موجود فعلی در آن فارم مزرعه پرورش دام ، بررسی لازم انجام دهید و با فرمولاسیون بهینه ، جواب مدنظر بدست بیاید.

تقسیم بندی بر اساس رفتار تغذیه ایی  :

  1. همه چیز خوار نظیر شتر مرغ
  2. گوشتخوار نظیر سگ وگربه
  3. مدفوع خوار نظیر خرگوش و خوک (این گروه برای تکمیل چرخه هضم و جذب خوراک خود، مدفوع دفع شده را مجدد میخورند مثل تامین پروتئین )
  4. علفخواران نظیر نشخوارکنندگان مانند گاو ، گوسفند، گوزن، آهو، جبیر و …
  5. نشخوارکنندگان کاذب نظیر شتر (به آن دسته از حیواناتی گویند که یکی از 4 قسمت دستگاه گوارش نشخوارکنندگان را ندارند

تقسیم بندی جدیدتر و علمی تر نشخوار کنندگان :

  1. کنسانتره خوار نظیر گوسفند (غذارا میجوند و قورت میدهند)
  2. سرشاخه خوار نظیر بز و شتر
  3. علفخوار نظیر گاو (شیوه تغذیه بگونه ایی است که باید سر دام به سمت زمین باشد)

میکروفلور نشخوارکنندگان بر حسب فصل ، عموما عوض میشود. میکروفلور غالب در 6 ماه اول و دوم سال متفاوت است.همانطور که میدانید حیوانات اهلی قادر هستند مواد غیر خوراکی و پس مانده های کشاورزی (زراعی و باغی) صنعتی و غذایی را که توسط انسان ها قابل مصرف نیست به ترکیباتی نظیر شیر و گوشت و غیره که قابل مصرف هستند ، تبدیل نمایند.

نرم افزار جیره نویسی NRC گاو
نرم افزار جیره نویسی NRC گاو
نرم افزار جیره نویسی NRC گاو
Milk qual

امروزه بیشتر شاهد عوارضی ناشی از  پرخوری مواد  معدنی هستیم تا کم خوری. چه کم خوری و چه پرخوری را سوءتغذیه مینامند که شامل 6 مرحله است:

  1.  : تغذیه کمتر از حد معمول  Malnutrition
  2. تغذیه زیر سطح مطلوب  Under nutrition
  3. عدم تامین کلیه مواد مغذی مورد نیاز Under nourishment
  4. تغذیه در حد خط مرزی  Chronically under nourished
  5. کمبود مواد میکرو micro nutrition deficiency
  6. تغذیه اضافه تر از نیاز over nutrition

عناصر ماکرو عناصری هستند که بر حسب درصد استفاده میشوند و معمولا از مواد غذایی داخل خوراک تامین میشوند. عناصر میکرو در حد ppm یا میلی گرم در کیلوگرم هستند  ولی حضورشان ضروری است مانند ویتامین

شناسایی و دسته بندی انواع خوراک:

  1. خوراکهای کم انرژی (نظیر کاه، کلش، پوسته ها و غلاف ها دارای ازت ناکافی )
  2. خوراکهای کم انرژی و پر پروتئین ( نظیر اوره، بقایای تولید قهوه و انگور برای دامهای کم تولید و خشک) برای پرواربندی ها.
  3. خوراکهای پرانرژی و کم پروتئین(نظیر ملاس، تفاله چقندر قند، دانه غلات، سیب زمینی مناسب  به همراه اوره و بقولات) این نوع خوراکی ها دارای حد مجاز مصرف بوده و استفاده بیش از حد باعث اسهال یا اسیدوز خواهد شد.
  4. خوراکهای پرانرژی و پر پروتئین(نظیر انواع کنجاله دانه های روغنی،پس مانده های تخمیر ، شیر پس چرخ)
  5. افزودنی ها و مکمل های سنتتیک:
  • دارای مواد مغذی: “feed additives “نظیر ویتامین ها ، پروبیوتیک ها و اسانس های گیاهی،امینواسیدها
  • غیر مغذی: “food additives “نظیر آنتی بیوتیک ها و توکسیبان ها

تفاوت بین کنجاله و گلوتن: هردو پروتئینی هستند اما کنجاله ها پسمانده بعد از روغن گیری است . گلوتن پسمانده بعد از نشاسته گیری است و بیشتر از ذرت و گندم بدست می آید.هر دو ماده با اینکه منبع پروتئینی خوبی هستند اما 2 اشکال دارند یکی آنکه دارای قیمت بالایی بوده و در گلوتن ، ممکن است مصرف آن باعث بروز آلرژی شود خصوصا در سگ و گربه که بایستی در مصرف گلوتن بسیار دقت کرد.

نرم افزار جیره نویسی NRC گاو
توضیحات کاربردی در جیره نویسی:

توجه داشته باشید که کتان اکسترود شده، سویا فول فت و کنجاله گوار و محصولات فرعی کشاورزی  صنعتی (غذایی) و شهری نظیر سبوس ، پودر خرما با هسته (4-5 درصد پروتئین) بقایای پسته (میانگین گرفته شده در کرمان: شامل 11.4 درصد پروتئین، 1/7کالری) ، ضایعات ماکارونی ، پفک سازی ، تولید ماء الشعیر (آبجو) و غیره اغلب در کاهش قابلیت هضم و داشتن مواد ضد تغذیه ایی مشترک هستند.

این موارد را یک جیره نویس بایستی مدنظر داشته باشد و درحد مجاز اینها، در جیره نویسی استفاده کند.

آفتابگردان حدود 28 تا 32 % فیبر دارد مثل کلزا. فیبری که در سبوس گندم وجود دارد عمدتا از نوع NDF کنسانتره ایی است یعنی ارزش فیزیولوژیکی برای دام ندارد. NDFسبوس گندم نزدیک 70 % است . NDF در کاه 67% است با این تفاوت که ارزش فیزیولوژیکی دارد یعنی برای نشخوار مهم است.

سبوس گندم از طریق منبع فسفر و ویتامین های گروه D و کمی روی که در آن وجود دارد هم در تک معده ایی ها و هم در نشخوارکننده ها به عنوان منبع فیبر نمیتوان به آن نگاه کنیم. به عبارت دیگر به عنوان منبع فیبر NDF کنسانتره ایی باید در نظر گرفته شود  و نه فیبر فیزیولوژیکی که اثربخش باشد.

تفاله چقندر : در برخی از حیوانات که گلوله مویی موجود است مثل سگ و گربه جیره خاصی از تفاله چقندر نوشته میشود تا گلوله مویی را از داخل بدن حیوان خارج کند.

نکات مهم در خصوص روغن ها در جیره نویسی:

روغنها از انواع غلات نظیر سویا گرفته میشود و در حلبهای 17 کیلویی به عنوان روغن مخصوص طیور به فروش میرسد. که عدد پروکسی و زمان ماندگاری روغن بسیار مهم است.

ملاس یا پودر ملاس: منبع انرژی است. اگر ملاس از یه حدی بالاتر برود بدلیل پتاسیم بالا ممکن است تولید اسهال کند.

مکمل های مواد معدنی عمدتا توسط کارخانجات مکمل سازی مخصوص با نوع حیوان مثل مکمل مخصوص  بز، مکمل مخصوص گوسفند یا مکمل مخصوص گاو شیری ساخته میشوند.

در گاو شیری اگر نزدیک به زایمان باشد ، بیشتر از جیره آنیونی استفاده میشود چون مواد معدنی جیره دستکاری میشود مثلا کلرید کلسیم بیشتر استفاده میشود. در جیره های آنیونی برای آنکه دام به تب شیر دچار نشود ، این مکمل ها، افزوده میشود.

خوراکهای جدیدتر:

خوراکهای جدیدتر که در یک دهه اخیر بسیار مدنظر کارشناسان و حتی دامداران عزیز قرار گرفته است:

  • “Rye”چاودار یا گندم سیاه است “secale montanum” شامل 51 درصد کربوهیدرات، 1% چربی و 7% پروتئین است.
  • “Oat”جو دوسر (یولاف)  “Avena sativa”: کشت بهاره و پاییزه اصفهان دارد ، شامل 60 درصد نشاسته ، بدون گلوتن، 7درصد چربی، 14 تا 18% پروتئین
  • تریتیکاله (هیبرید گندم و چاودار) که متاسفانه در ایران نداریم!
  • و ذرت اوپک 2 با لیزین بیشتر و غیره.
ارزش غذایی یک خوراک که فرموله میشود و بایستی مدنظر جیره نویس قرار بگیرد شامل آیتمهای ذیل است:
  1. هزینه  تهیه آن ماده خوراکی که بایستی به صرفه باشد.
  2. مقبولیت برای حیوان و خوش خوراکی
  3. قابلیت زیست فراهمی و در دسترس بودن مواد مغذی (مواد غذایی خوراک در دستگاه گوارش دام به راحتی از هم باز شده و هضم و جذب شود)
  4. مقدار مواد مغذی
  5. خصوصیات حمل و نقل و فرآوری خوراک(PAF)

در دوران گذشته، بخشی از خوراک رایگان بود و دام در مرتع چرا میکرد ، الان چنانچه دامدار نتواند بخشی از خوراکش را خودش کشت کند و یا حتی اگر شده زمینی را کرایه کرده و کشت انجام دهد  و همه چیز را آزاد بخرد و جلوی دام بریزد ، آن گاوداری اقتصادی نیست.

بنابراین برای شروع کار دامپروری، عزیزانی که به تعاونی مراجعه میکنند، مشاوره میدهیم که حتما چند هکتار، حتی شده اجاره ایی، بایستی خودشان کشت و تولید کنند .

فرآوری خوراک “PAF preprocessing adjustment factor ” در جداول NRC بر اساس نشاسته قابل هضم ، که یک خوراک بر اساس پلیت کردن یا فرآوری غذا ، چقدر افزایش خواهد داشت در نشاسته قابل هضم آن.مثلا جو یا کتان اکسترود شده. که 20تا 30 درصد پروتئین دارد.

تعریف کنسانتره بطور معمول :

به مخلوط دو یا چند ماده خوراکی که برطرف کننده نیاز واقعی دام و طیور و آبزیان ، به مواد مغذی (کربوهیدرات، چربی،پروتئین ، مواد معدنی ، ویتامین ها و آب) جهت نگهداری ، رشد ، آبستنی و تولید (شیر، گوشت ، پشم ، تخم مرغ و.. ) میباشد.

تعریف جدید کنسانتره :

هر ماده خوراکی که بیشتر از 0/7 مگاژول در پوند (1/4 مگاژول در کیلوگرم) انرژی خالص شیردهی و کمتر از 20 درصد الیاف نامحلول در شوینده اسیدی “NRC ,2001” داشته باشد در ردیف خوراک کنسانتره قرار میگیرد.

مقالات آموزش تازه های تکنولوژیوبلاگ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با ما

با بیش از 37 سال سابقه درخشان در خدمت کشاورزان و دامداران محترم

تعاونی کشاورزی گاوداران اصفهان

پیام کوتاه: 9810003132673042

پست الكترونيكي:    info@ damdaranesf.com

کانال واتس آپ :  تعاونی گاوداران اصفهان

کانال آپارات: damdaranesf

اینستاگرام :damdaranesf

کدپستی دفتر مرکزی: 8158833117

کدپستی انبار: 8159355685

تعاونی کشاورزی گاوداران اصفهان






    ارائه خدمات

    جهت دریافت مشاوره رایگان در زمینه های بازرگانی ، ارائه خدمات پس از فروش، تامین نهاده ها و خوراک آماده دام و کلیه تجهیزات مورد نیاز در دامداری و همچنین رایزنی علمی ، آموزشی ، فنی و بالانس جیره و همچنین خدمات جمع آوری و آزمایشگاه و انجام آنالیز شیر لطفا با کارشناسان ما در تماس باشید . 37سال تجربه در صنعت دامپروری ، پشتوانه ما است. عزم راسخ ما در ارائه تازه های تکنولوژی نوین صنعت کشاورزی و دامپروری به اعضاء محترم شرکت تعاونی کشاورزی گاوداران اصفهان است.

    نقش حمایتی تعاونی ها در صنعت کشاورزی و دامپروری در ایران

    در حال حاضر بین 0/99 تا 1/2 درصد از تولیدات محصولات دامی جهان به کشور ایران اختصاص دارد. ایران با داشتن حدود 130 میلیون واحد دامی تجربه گرانقیمتی در صنعت دامپروری دارد بطوریکه تولیدات دامی کشور به حدود 10 میلیون تن رسیده است. تعاونی ها از عمده ترین نهادهای اقتصادی ، اجتماعی هستند که دارای توانایی های ویژه ای برای توسعه یک کشور را دارا می باشند. تشکیل شرکتهای تعاونی و حضور دامدان در فعالیتهای اقتصادی از طریق تعاونی ها با توجه به نقشهای چندگانه ای که تعاونی ها ایفا می کنند میتواند مناسبترین شیوه جلب مشارکت دامدان و رسیدن به توسعه پایدار باشد.

    مدیریت

    مدیر مالی

    داخلی 2

    حسابداری

    بازرگانی

    واحد فنی

    ارسال فکس

    داخلی 7

    کارپرداز