نرم افزار جیره نویسی NRC گاو شیری

جیره نویسی NRC گاو شیری  جیره نویسی NRC گاو شیری

در قسمت  اول آموزش گام به گام ،کار با نرم افزار جیره نویسی NRC ، مطالب ذیل عنوان گردید:

  1. معرفی علم تغذیه دام
  2. معرفی عمده مواد مغذی که در تغذیه نشخوارکنندگان در جیره نویسی بایستی ملاحظه شود .
  3. همچنین شرح دادیم ارزش غذایی یک خوراک که فرموله میشود و بایستی مدنظر جیره نویس قرار بگیرد شامل چه  آیتمهای است.
  4. نکات مهم در خصوص روغن ها در جیره نویسی
  5. خوراکهای جدیدتر که در یک دهه اخیر بسیار مدنظر کارشناسان و حتی دامداران عزیز قرار گرفته است را بررسی کردیم
  6. تعریف کنسانتره

در تعریف NRC، اگر هر ماده خوراکی که بیشتر از 0.7 مگاژول در پوند 1.4 مگاژول در کیلوگرم ، انرژی خالص شیردهی و کمتر از 20 درصد الیاف نامحلول در شوینده اسیدی (NRC,2001) داشته باشد، در ردیف خوراک کنسانتره قرار میگیرد.

اصول اولیه تهیه خوراک متعادل دام و طیور:

برای ساخت و تولید یک جیره غذایی متعادل در تغذیه دام و طیور می بایست نکات متعدد و مهمی را مورد توجه قرار داد که شامل موارد ذیل اند:

  1. آگاهی از میزان احتیاجات دام و طیور و ترکیب فیزیکی و شیمیایی مواد مغذی تشکیل دهنده آن بر اساس جداول استاندارد NRC و ARC و غیره
  2. انرژی و پروتئین مورد نیاز را به اندازه کافی تامین کند.
  3. خوش خوراک بوده و دارای قابلیت هضم و جذب بسیار بالا باشد.
  4. کلیه عناصر معدنی و ویتامین ها به میزان مورد نیاز باشند. جیره نویسی NRC گاو شیری
  5. عاری از مواد ضد تغذیه ای و عناصر مضر و مواد سمی برای بدن
  6. قیمت تمام شده جیره متعادل میبایست از نظر اقتصادی قابل برگشت باشد به عبارت دیگر قیمت جیره از قیمت موادی که حیوان تولید میکند نظیر شیر، گوساله ، پشم و غیره کمتر بوده و ضریب بازده بهتری داشته باشد یعنی بتواند سود کافی را برای دامدار و یا مرغدار تامین نماید
  7. جیره متعادل یا کنسانتره ،مطابق اصول بهداشتی تهیه شده و به سلامتی حیوان آسیبی وارد نکند و بویژه طعم و بوی شیر و گوشت را نامطلوب نسازد.

نکات مهم جهت تولید خوراک کنسانتره:

در تهیه کنسانتره موارد ذیل میبایست حتما رعایت شود:

  1. انتخاب یک مخلوط مناسب (فرمولاسیون)
  2. فاصله زمانی مخلوط کردن اجزاء مناسب باشد. (معمولا 1 تا 3 دقیقه)
  3. انتخاب فرد مناسب برای پیش مخلوط های ویتامینی و معدنی
  4. رعایت کردن محدودیت ها و حد مجاز مصرفی
  5. تجهیزات مناسب و دقیق برای وزن کردن خوراک مورد استفاده قرار گیرند.
  6. استفاده صحیح از چربی یا روغن ها
  7. استخدام متخصص تغذیه دام

برخی از خوراکها اگر دارای روغن بالایی باشد به دیواره های میکسر میچسبد و بایستی زمان مخلوط کردن بیشتر باشد. و این زمان بسته به نظر مدیرفنی و یا کارشناس حاضر در محل میباشد.

ابتدا بایستی مواد معدنی و ویتامینی گروه AD3 , B و غیره ،با سبوس به حجم رسانده شود و مواد معدنی و ویتامینی مستقیما با جو وذرت و ..  قاطی نشود . و بصورت یکنواخت در تمامی نقاط میکسر پخش شود.

توجه داشته باشید که در هر جیره ایی نیاز به چربی و روغن نداریم و به اصطلاح نباید مثل نقل و نبات استفاده کرد.

هر خوراک دام تولیدی جهت رعایت اصول اولیه ساخت، رعایت نکات بهداشتی و داشتن گواهی فعالیت بر اساس روشهای استاندارد سازی بهداشتی دارای شناسنامه جداگانه ای شامل موارد ذیل باشد:

  1. تعریف واژه ها
  2. برچسب
  3. اسم تجاری
  4. نحوه و شرایط ضمانت نامه
  5. ترکیبات و اجزاء تشکیل دهنده خوراک
  6. دستورالعمل نحوه استفاده و موارد احتیاطی
  7. ازت غیرپروتئینی (ازت آمونیاکی NPN)
  8. مواد افزودنی خوراکی و دارویی مورد تایید سازمان دامپزشکی ایران و FDA
  9. مواد سمی و غیر سمی (مثل مواد ضد تغذیه ایی)که منع مصرف و حد مجاز مصرف دارند
  10. روشهای تولید مناسب با GMP که بر اساس داشتن ایزوISO تعریف میشود.

انواع فرآوری خوراک (فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی)

عمدتا چون بقایای کشاورزی دارای یک سری مواد ضد تغذیه ایی هستند نیاز به پیش فرآوری یا فرآوری کامل دارند. نظیر پختن (Cooking) اشعه دادن، فلیک یا غلتک زدن ، اکسترود کردن و انبساط .انواع فرآوری خوراک قبل از ورود به جیره عبارتند از:

در روش بیولوژیکی از پروبیوتیکها استفاده میشود. مثلا در سیلاژ ذرت ، از پروبیوتیکهای همگن و غیر همگن به شکل مخلوط استفاده میکنیم که زودتر به اون حالت پایداری در سیلاژ برسیم.

روش پختن “Cooking”: در این روش پخته شدن دانه ها به وسیله روشها و دستگاههای مختلف صورت میگیرد. بطورمثال درمورد سویا، ابتدا خیساندن آنها صورت میگیرد. بعد به مدت حداقل 30 دقیقه جوشانده میشوند و سپس پهن میگردند تا خشک شوند. و مورداستفاده قرار میگیرند.

روش پرتودادن “Micronising:”: در این روش از پرتوهای مادون قرمز استفاده میشود. بر اثر برخورد پرتوها به مولکولهای دانه، گرما تولید شده و موجب تخریب ممانعت کننده ها میشود و نیز سلولهای چربی شکسته شده و انرژی بیشتری بدست می آید.(در مورد دانه سویا)

روش بخار”Flaking”:در این فنآوری با تزریق بخار در بین دو غلتک و عبور دانه از این غلتکها فلکینگ یا فلس شدن اتفاق می افتد .

روش حرارت خشک”Toasting”: دراین روش از حرارت خشک استفاده میشود و در انتهای کار، رطوبت دانه ها (بطور مثال برای سویا) حدود 30 درصد کاهش میابد.درجه حرارتی که برای این منظور استفاده میشود در محدوده ای از 110 تا 165 درجه سانتیگراد ، بسته به نوع دستگاهی که استفاده میشود، قرار دارد.

روش هایExtrusionوExpansion : در این دو نوع عمل آوری، مواد خوراکی ، درجه حرارت و فشار بالایی را برای مدت کوتاهی تحمل مینمایند. این دو نوع فنآوری از لحاظ از بین رفتن مواد ضد تغذیه ایی و بهبود قابلیت استفاده از آمینواسیدها و انرژی، افزایش قابلیت هضم نشاسته در اقلام خوراکی مزیت بالایی  دارد. و روشهای دیگر

اکسترودینگ :

این روش عمل آوری نیز شبیه به پلت کردن است با این تفاوت که مواد تا قدر مطلق ریزی ۲ آسیاب شده سپس وارد آماده ساز می شوند و تحت فشار بخار به شدت مخلوط می گردند . در نتیجه این عمل به خاطر پخت صورت گرفته قابلیت هضم نشاسته و پروتئین افزایش می یابد . در این مرحله مواد از آماده ساز وارد اکسترودینگ شده و تحت فشار بسیار زیاد مارپیچ فولادی قرار گرفته و ساختمان پیچیده گرانولهای نشاسته در هم شکسته و مواد به شکل پلت های ریز از دستگاه خارج می شوند .

مواد تولید شده در این روش ، دارای قابلیت هضم بالاتری نسبت به محصول پلت بوده و راندمان غذایی را به طور قابل توجهی می بخشد . به علت هزینه بسیار زیاد این نوع فرآوری ، در تهیه خوراک طیور کمتر کاربرد دارد .

 

برای مواد معدنی ،عمل آوری فرق میکند .

اگر مواد معدنی به شکل اولیه مثل دی کلسیم فسفات یا منو کلسیم فسفات یا نمک استفاده شود،آنها را به عنوان غیر اورگانیک یا معدنی با کمترین قابلیت هضم در فرمول استفاده میکنند .یه پله جلوتر مواد معدنی را عمدتا برای آنکه قابلیت هضم دسترسی و زیست فراهمی در دستگاه گوارش دام بیشتر بشود و بهتر جذب بشوند، مثلاسلنیوم را با اسیدآمینه متیونین و ویتامین E مجاور میکنند.

به اسم “سلنومتیونین ویتامین E  “در بازار میفروشند . که ماده معدنی آلی است. که با ترکیبهای آلی مجاور شده و استفاده میشود.تا افزایش هضم و جذب در دستگاه گوارش دام داشته باشد.

یه پله جلوتر، عامل OH یا هیدروکسی را به مواد معدنی اضافه میکنند.که ترکیباتی اضافه کننده ، متاسفانه در ایران تولید نمیشود و عمدتا وارداتی و گران هستند. در این نوع عمل آوری، هضم و جذب نسبت به ماده معدنی اولیه، به بیشترین درجه میرسد.جیره نویسی NRC گاو شیری جیره نویسی NRC گاو شیری

انواع خوراک:

  1. علوفه ای:خشک و مواد سیلویی (سیلاژ، هیلاژ، سناژ) : براساس میزان رطوبت: سیلاژ از همه بیشتر =70درصد و هیلاژ 40تا 45 درصد و سناژ در حدود 30 تا 35 درصد
  2. کنسانتره: مش (آردی) ، پلیت، گرامبل،ویفر،اکسترود و غیره
  3. مواد مکمل،افزودنی ها: …. مغذی ویتامینی و معدنی و غیر مغذی نظیر آنتی بیوتیک و توکسیان ها

طبق فیبر، نوع مصرف توسط دام و ترکیبات غذایی که ما در جیره نویسی از آن استفاده میکنیم اول مواد را به مواد علوفه ایی ،کنسانتره و مواد مکمل تقسیم بندی میشوند. طبق سایز مواد کنسانتره آنها را به آردی، کرامبل و پلیت و اکسترود میتوان تقسیم بندی کرد.از خوراک اکسترود بیشتر برای آبزیان و حیوانات خانگی استفاده میشود.

اکستروژن:

شکل دادن مواد اولیه خوراکی بوسیله عبور آنی با فشار و گرما از فضایی محدود به نام  مارپیچ میباشد. نظیر انواع ماکارونی ، پاستا ، برخی از انواع در تغذیه طیور و آبزیان و حیوانات خانگی از اکسترودها میتوان برای پختن، شکل دادن ، مخلوط کردن، بافت دار کردن مواد استفاده نمود. بطوری که کیفیت و طعم مواد بخوبی حفظ شود.

برای پرنده ها کنسانتره7 تخم داریم که شامل بذر آفتابگردان، ارزن ،ماش، قره ماش، لوبیا و …است،که معمولا تفت هم میدهند که برشته و خوش خوراکتر شود . با انجام عمل تفت دادن  یکسری مواد ضد تغذیه ایی برای پرنده ها از بین میرود .

معرفی انواع افزودنی های خوراک دام و طیور:

  1. آنزیمها (کاتالیزورهای هضم مواد خوراکی)
  2. پروبیوتیکها (میکروبهای مفید)
  3. پریبیوتیک ها(الیگوساکاریدها) و سین بیوتیک ها (مخلوطی از پرو و پری بیوتیک ها)
  4. اسیدی فایر ها (اسیدی کننده ها)
  5. فیتوبیوتیک ها و طعم دهنده ها (داروهای گیاهی)
  6. ضدعفونی کننده ها (جذب ویروسها و باکتری های مضر)
  7. توکسین بایندرها (جذب و خنثی مایکوتوکسین ها)
  8. آنتی اکسیدان ها
  9. ویتامینها
  10. مواد معدنی
  11. اسیدهای آمینه
  12. کوکسیدیواستات ها (جلوگیری از کوکسیدیوز)
  13. رنگ دانه ها (کاروتنوئید ها و فلاوتوتید ها)
  14. پلیت چسبان (استحکام پلیت)
  15. آموکسی فایر ها (مکمل های اسیدهای صفراوی)
نکات مهم:

در خصوص آنزیم ها جهت تک معده ای ها، حتما بایستی جیره نویس آنها را مدنظر قرار دهد مخصوصا آنزیمهایی که در هضم فیبر و بتاگلوکان فسفر فیتاز را در جیره طیور قرار بدهند تا بهتر بتواند توسط دستگاه گوارش حیوان و در روده جذب شود .

اسیدفایرها، بر اساس نتایج طرحهای تحقیقاتی به این نتیجه رسیده اند که اسیدی فایر ها نظیر اسید استیک یا سرکه یا اسید فرمیک علاوه بر اثرات ضدقارچی و میکروبی ، میتوانند PH روده را پایین بیاورند . در نتیجه جذب مواد معدنی و سایر مواد مغذی را در روده بالا ببرند.

پودر لیمو نیز در مرکز تحقیقات کشاورزی به عنوان اسیدی فایری در کشور ایران تولید میشود و در اختیار مرغداران برای جذب مواد معدنی قرار گرفته است.

فیتوبیوتیک ها، در واقع جایگزین آنتی بیوتیک ها هستند. در حال حاضر کارخانجات ویتامین سازی دنیا بجای استفاده از آنتی بیوتیک ها ، به سمت استفاده از عصاره های گیاهان دارویی یا طعم دهنده های میوه و طبیعی رفته اند. که در افزودنی ها مخصوصا برای سگ و گربه، و دام سبک استفاده زیادی دارند.

توکسین بایندرها براساس انکه به اصطلاح چندجزئی یا تک جزئی باشند با استفاده از دیواره مخمر و باکتری ها برای جذب سموم حاصل از قارچهای تولید کننده مایکوتوکسین ها استفاده میشود.

2 نکته حتما بایستی در مورد مایکوتوکسین ها مدنظر قرار گیرد:
  1. به هیچ وجه جذب نمیشوند یعنی به شکل یک اسفنجی هستند که سموم را به خود جذب کرده و از دستگاه گوارش به شکل مدفوع خارج میکنند.
  2. مایکوتوکسین ایرانی داریم و لزومی ندارد از مایکوتوکسینهای خارجی استفاده کنیم نظیر مایکوتوکس و مایکوتوکسینهایی که بر روی آنها کارهای تحقیقاتی زیادی انجام شده که شما میتوانید با یک سرچ سریع به راحتی دسترسی پیدا کرد.

از پلیت چسبانها که برای استحکام پلیت استفاده میشود: ملاس است و همچنین پوسته پسته تازه خشک شده که خاصیت چسبندگی دارد گلوتن و ژلاتین و یک سری مواد پروتئینی هم هستند که میتوانند به عنوان پلیت چسبان استفاده شوند.

اموکسی فایرها بیشتر در تک معده ای ها نظیر طیور حتی سگ و گربه مطرح میشود. که در واقع یک پلی هستند بین آب و چربی که به یکدیگر اتصال میدهند و تا قابلیت جذبش در داخل روده حیوان بیشتر شود. مکمل های اسیدهای صفراوی را قبلا از کشتارگاه تهیه میکردند در حال حاضر در آزمایشگاه تامین میکنند ولی در ایران وجود ندارد و قالبا وارداتی است

اندازه خوراک “Sizing”:

اندازه ذرات کنسانتره دامی اغلب 750 میکرون و بلغورها برای دام سبک کمی بیشتر است.مثلا برای جوجه، 10 روز اول خوراک آردی مش را نمیتوان استفاده کرد و باید بصورت کرامبل یا پلیت ریز باید مصرف کرد.  در بوقلمون سایزینگ دانه ، بیشتر باید رعایت شود.

زمان خوراک دادن:

  1. بهترین زمان خوراک دادن به دامها و طیور در مواقعی است که هوا خنک تر است نظیر اوایل صبح و یا هنگام عصر. خصوصا در مناطق جنوبی کشور
  2. در شرایط استرس گرمایی بهتر است از ویتامینهای گروه B و ویتامینC نیز استفاده شود
  3. غنی سازی و افزایش تراکم انرژی و پروتئین در شرایط استرس گرمایی بدلیل مصرف خوراک کمتر توصیه میشود. (جیره غلیظ)
  4. در مواقع بیماری: بهتر است دامها و طیور بیمار را جدا نمود و از مواد مکمل افزودنی به همراه داروها در خوراک و آب بر طبق نظر دامپزشک استفاده نمود.(آگاهی از اثرات آنتاگونیست و سینرژیس مواد دارویی)

پاورقی:

مژده به کاربران گرامی، قسمت سوم گام به گام با NRC به زودی منتشر خواهد شد


مقالات آموزش تازه های تکنولوژیوبلاگ

5 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با ما

با بیش از 37 سال سابقه درخشان در خدمت کشاورزان و دامداران محترم

تعاونی کشاورزی گاوداران اصفهان

پیام کوتاه: 9810003132673042

پست الكترونيكي:    info@ damdaranesf.com

کانال واتس آپ :  تعاونی گاوداران اصفهان

کانال آپارات: damdaranesf

اینستاگرام :damdaranesf

کدپستی دفتر مرکزی: 8158833117

کدپستی انبار: 8159355685

تعاونی کشاورزی گاوداران اصفهان






    ارائه خدمات

    جهت دریافت مشاوره رایگان در زمینه های بازرگانی ، ارائه خدمات پس از فروش، تامین نهاده ها و خوراک آماده دام و کلیه تجهیزات مورد نیاز در دامداری و همچنین رایزنی علمی ، آموزشی ، فنی و بالانس جیره و همچنین خدمات جمع آوری و آزمایشگاه و انجام آنالیز شیر لطفا با کارشناسان ما در تماس باشید . 37سال تجربه در صنعت دامپروری ، پشتوانه ما است. عزم راسخ ما در ارائه تازه های تکنولوژی نوین صنعت کشاورزی و دامپروری به اعضاء محترم شرکت تعاونی کشاورزی گاوداران اصفهان است.

    نقش حمایتی تعاونی ها در صنعت کشاورزی و دامپروری در ایران

    در حال حاضر بین 0/99 تا 1/2 درصد از تولیدات محصولات دامی جهان به کشور ایران اختصاص دارد. ایران با داشتن حدود 130 میلیون واحد دامی تجربه گرانقیمتی در صنعت دامپروری دارد بطوریکه تولیدات دامی کشور به حدود 10 میلیون تن رسیده است. تعاونی ها از عمده ترین نهادهای اقتصادی ، اجتماعی هستند که دارای توانایی های ویژه ای برای توسعه یک کشور را دارا می باشند. تشکیل شرکتهای تعاونی و حضور دامدان در فعالیتهای اقتصادی از طریق تعاونی ها با توجه به نقشهای چندگانه ای که تعاونی ها ایفا می کنند میتواند مناسبترین شیوه جلب مشارکت دامدان و رسیدن به توسعه پایدار باشد.

    مدیریت

    مدیر مالی

    داخلی 2

    حسابداری

    بازرگانی

    واحد فنی

    ارسال فکس

    داخلی 7

    کارپرداز