کتوز ناشی از عدم مدیریت تغذیه

Ketosis
_

کتوز بیماری شایع گاو شیری در فصل سرد

ناشی از عدم مدیریت تغذیه دام

بیماری کتوز اکثرا در گاوهای شیرده پرتولید در خلال ۶ هفته اول بعد از زایمان مشاهده میشود  که رسیدگی به آن خصوصا در 3 هفته اول بسیار مهم میباشد.

این بیماری اغلب در دوره ی تغذیه زمستانی و نیز به هنگام حضور گاوها در جایگاههای بسته بروز میکند شیوع  این بیماری در گاوهای مسن بیشتر از تلیسه های تازه زا می باشد.

آشنایی با مبنای بروز کتوز به زبان ساده:

دلیل این عارضه یکسری تغییرات در روند سوخت و ساز است که بطور عمده محور آنها کاهش در گلوکز خون وافزایش تولید اجسام کتونی در خون است. ترکیبات کتونی فرآورده های واسطه متابولیکی ناشی از جابجا شدن چربی های ذخیره ای بدن می باشد. عمده ترکیبات کتونی شامل بتاهیدروکسی بوتیرات (BHB) استواستات و استون است.

عارضه فوق به دلیل جمع شدن اجسام کتونی در خون و ادرار گاو٬ کتوز نامیده میشود.

مواد کتونی به وسیله بافتهای بدن به جز کبد٬ به ویژه به وسیله ماهیچه ها، اکسیده می شوند. اگر تولید مواد کتونی بیشتر از مصرف آنها به وسیله بافتهای محیطی باشد، بیماری کتوز رخ خواهد داد.

یکی دیگر از عوامل بروز کتوز، چاقی زیاد است که سبب کاهش اشتها٬ افزایش تجزیه چربی بدن، افزایش تجمع چربی در کبد و افزایش میزان تولید اجسام کتونی است.

همچنین عدم دریافت مقادیر کافی انرژی بعد از زایمان موجب بروز کتوز میگردد. جهت آشنایی با بیماری های پس از زایش در گاو شیری لطفا کلیک فرمایید:

بیماریهایی که بیشتر موجب کتوز می شوند عبارتند از:

جابجایی شیردان٬ التهاب رحم (متریت)٬ ورم پستان و کبد چرب. صدمه اصلی وارده از کتوز ثانویه، کبد چرب است.
Ketosis
_

تقسیم بندی بیماری کتوز

به 5 گونه متفاوت

01

Alimentary Ketosis (کتوز گوارشی)

در گاوهایی دیده می‌شود که از سیلوهای نامرغوب یا از سیلوهای آبدار، تغذیه می‌کنند این نوع سیلوها اسید بوتیریک زیادی دارند. همچنین حاوی آمین‌های سمی‌ (Toxic) هستند که دام را مستعد به بروز بیماری می‌کنند.

این نوع کتوز تحت بالینی (Sub Clinical) است وباعث کاهش تولید شیر می‌شود و منجر به بروز Primary Ketosis می‌شود. یعنی در این نوع بیماری تنها چیزی که دیده می‌شود افت ناگهانی تولید شیر است و هیچ علائم بالینی دیگری ندارد.

یکی از عوامل حذف گاو شیری در گاوداری‌های صنعتی همین بیماری کتوز است که بدنبال رکودگیری، گاو را حذف می‌کنند.

02

Secondary ketosis (کتوز ثانویه)

این فرم کتوز متعاقب بیماری‌های دیگر که منجر به بروز کم‌اشتهایی یا بی‌اشتهایی دام می‌شود، اتفاق می‌افتد مثل تب شیر، RDA،LDA، متریت، TRP، ورم پستان و مسمومیت با فلوئور (به علت درد دندان، حیوان تمایلی به خوردن غذا ندارد)

03

Specific Nnutritional Deficiency (کتوز ناشی از کمبود تغذیه‌ای اختصاصی)

 کمبود فسفر و کبالت از عوامل مستعد کننده به بروز این کتوز می‌باشد. کمبود این مواد باعث اختلال در متابولیسم اسید پروپیونیک می‌شود.

04

Pproduction Ketosis =Primary Ketosis (کتوز چاقی)

(استونمیا) این فرم در گاوهای چاق با تولید بالا که از جیره نسبتاً خوب و غنی برخوردارند (Excessive B.C)، دیده می‌شود.

این جیره‌ها باعث بروز متابولیسم غیرطبیعی در بدن و یا فعالیت غیرطبیعی شکمبه می‌شود که منجر به بروز بیماری می‌گردد. موقعی که دام چاق و جیره غذایی هم حاوی پروتئین بالایی باشد، حیوانات براحتی از ذخایر چربی بدنش استفاده نمی‌کند.

بالا بودن میزان پروتئین جیره منجر به تولید زیاد اسید بوتیریک در شکمبه می‌شود و قابلیت هضم جیره را هم کاهش می‌دهد. زمانی که دام بیش از حد چاق باشد، نمی‌تواند به اندازه کافی از ماده خشک (Dry Matter) غذا استفاده کند و نمی‌تواند حجم کافی غذا را دریافت کند.

بروز اسیدوز و عدم تامین انرژی گاوهایی که پتانسیل زیادی برای تولید شیر دارند، در گاوهای چاق منجر به بروز کتوز primary می‌شود.

 

05

Starvation Ketosis (کتوز گرسنگی)

در گاوهایی که دچار (Poor B.C) هستند دیده می‌شود. این گاوها لاغر هستند و ذخیره گلیکوژن چندانی ندارند. در واقع به علت کمبود اسید پروپیونیک و پروتئین ناشی از تغذیه بد حیوان منجر به کاهش ذخیره گلیکوژن در بدن می‌شود و عمل گلیکوژنز در این دام‌ها دچار اختلال می‌گردد.

Ketosis
_

روشهای درمان بیماری کتوز

 

1- یکی از روشهای درمان کتوز تزریق وریدی ۵۰۰ میلی لیترمحلول گلوکز ۵۰ درصد است تا گلوکز خون را افزایش دهد اما بدلیل تولید لاکتوز برای شیر و کاهش گلوکز اگر تزریق های پی در پی گلوکز انجام نشود بیماری دوباره بر میگردد.

برای پرهیز از تزریق های پی در پی می توان پروپیلین گلایکول را به گاو خورانید که مقدار آن ۱۲۵ تا ۲۵۰ گرم و ۲ بار در روز است و در همین مقدار آب حل میشود.

2- روش دیگر، تزریق بعضی از هورمون های گلوکوکورتیکوئیدی به تنهایی و یا همراه با تزریق وریدی گلوکز می باشد.

گلوکوکورتیکوئیدها باعث تولید گلوکز از اسیدهای آمینه می شوند. تزریق یک دوز گلوکوکورتیکوئیدی و ۵ تا ۵۰ میلی گرم دگزامتازون در درمان کتوز موثر است .

3- گزارشات ارائه شده حاکی از آن است که مصرف دوازده گرم نیاسین به مدت یک هفته غلظت کتون پلاسما را کاهش میدهد، اما نشان داده شده که نیاسین بر روی کاهش غلظت NEFA پالاسما یا افزایش گلوکز خون نقشی ندارد.

لازم به ذکر است خوراندن شکر یا ملاس در درمان کتوز تاثیری ندارد زیرا میکروارگانیسم های شکمبه آنها را به اسیدهای چرب فرار تجزیه می کنند.

روش پیشگیری از کتوز:

1- بهترین روش پیشگیری توجه به تغذیه و مدیریت درست برای تامین انرژی مورد نیاز گاو است.

گاو به هنگام زایش نباید زیاد چاق یا لاغر باشد٬ به گاوهایی که سابقه ابتلا به کتوز دارند به مدت ۶ تا ۸ هفته بعد از زایمان گلیکول پروپیلین یا پروپیونات سدیم خورانده شود.

2- جیره آغاز شیر دهی باید بیشترین مقدار از مواد پیش ساز گلوکز و کمترین مقدار از مواد پیش ساز کتونها را داشته باشد.

3- میزان انرژی مصرفی گاو را باید تا اندازه ای افزایش داد که موجب کاهش اشتها نشود٬

4- گاوها با علوفه مرغوب تغذیه شوند

5- از مصرف مواد سیلویی نامرغوب و دارای اسید بوتیریک بالا جلوگیری شود

6- ویتامین و مینرال در مقادیر لازم برای گاوها فراهم شود.

مقالات آموزش تازه های تکنولوژیوبلاگ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس با ما

با بیش از 37 سال سابقه درخشان در خدمت کشاورزان و دامداران محترم

تعاونی کشاورزی گاوداران اصفهان

پیام کوتاه: 9810003132673042

پست الكترونيكي:    info@ damdaranesf.com

کانال واتس آپ :  تعاونی گاوداران اصفهان

کانال آپارات: damdaranesf

اینستاگرام :damdaranesf

کدپستی دفتر مرکزی: 8158833117

کدپستی انبار: 8159355685

تعاونی کشاورزی گاوداران اصفهان






    ارائه خدمات

    جهت دریافت مشاوره رایگان در زمینه های بازرگانی ، ارائه خدمات پس از فروش، تامین نهاده ها و خوراک آماده دام و کلیه تجهیزات مورد نیاز در دامداری و همچنین رایزنی علمی ، آموزشی ، فنی و بالانس جیره و همچنین خدمات جمع آوری و آزمایشگاه و انجام آنالیز شیر لطفا با کارشناسان ما در تماس باشید . 37سال تجربه در صنعت دامپروری ، پشتوانه ما است. عزم راسخ ما در ارائه تازه های تکنولوژی نوین صنعت کشاورزی و دامپروری به اعضاء محترم شرکت تعاونی کشاورزی گاوداران اصفهان است.

    نقش حمایتی تعاونی ها در صنعت کشاورزی و دامپروری در ایران

    در حال حاضر بین 0/99 تا 1/2 درصد از تولیدات محصولات دامی جهان به کشور ایران اختصاص دارد. ایران با داشتن حدود 130 میلیون واحد دامی تجربه گرانقیمتی در صنعت دامپروری دارد بطوریکه تولیدات دامی کشور به حدود 10 میلیون تن رسیده است. تعاونی ها از عمده ترین نهادهای اقتصادی ، اجتماعی هستند که دارای توانایی های ویژه ای برای توسعه یک کشور را دارا می باشند. تشکیل شرکتهای تعاونی و حضور دامدان در فعالیتهای اقتصادی از طریق تعاونی ها با توجه به نقشهای چندگانه ای که تعاونی ها ایفا می کنند میتواند مناسبترین شیوه جلب مشارکت دامدان و رسیدن به توسعه پایدار باشد.

    مدیریت

    مدیر مالی

    داخلی 2

    حسابداری

    بازرگانی

    واحد فنی

    ارسال فکس

    داخلی 7

    کارپرداز